पोखरा २७, जेठ। होर्मुज जलडमरूमध्य नजिक अमेरिकी सेनाको अपाचे हेलिकोप्टर खसालिएको दाबी र त्यसपछिको अमेरिकी सैन्य प्रतिक्रियाले इरान र अमेरिकाबीचको तनावलाई फेरि उच्च बिन्दुमा पुर्याएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले उक्त घटनाका लागि इरानलाई जिम्मेवार ठहर गर्दै प्रतिकारात्मक कदम चाल्ने चेतावनी दिएका केही समयपछि इरानको केशम टापुमा अमेरिकी आक्रमण भएको जानकारी सार्वजनिक भएको हो। यस घटनाले पछिल्ला महिनाहरूमा कायम रहेको युद्धविरामलाई थप कमजोर बनाएको विश्लेषण गरिएको छ भने पश्चिम एसियामा पुनः व्यापक सैन्य द्वन्द्व सुरु हुने सम्भावनाप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको चिन्ता बढेको छ।
इरानका सरकारी सञ्चारमाध्यमहरूले होर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा अवस्थित केशम टापुमा विस्फोटको आवाज सुनिएको पुष्टि गरेका छन्। प्रारम्भिक विवरणअनुसार आक्रमण राजधानी तेहरान वा अन्य प्रमुख सहरहरूमा नभई रणनीतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिने उक्त टापुमा केन्द्रित थियो। केशम टापु विश्वकै अत्यन्त महत्वपूर्ण समुद्री व्यापार मार्गमध्ये एक मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यको नजिक अवस्थित छ। हालसम्म आक्रमणबाट भएको मानवीय तथा भौतिक क्षतिको विस्तृत विवरण सार्वजनिक नभए पनि घटनाले क्षेत्रीय सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले मंगलबार सार्वजनिक रूपमा इरानले अमेरिकी सेनाको अत्याधुनिक अपाचे हेलिकोप्टर खसालेको आरोप लगाएका थिए। उनका अनुसार हेलिकोप्टर जलडमरूमध्यमाथि नियमित गस्तीमा रहेका बेला घटना भएको थियो। ट्रम्पले अमेरिकी सेनामाथि भएको यस्तो कार्यको जवाफ दिनु आवश्यक रहेको बताएका थिए। उनले हेलिकोप्टरमा रहेका दुवै सैनिक सुरक्षित रहेको र कुनै गम्भीर चोटपटक नलागेको जानकारी पनि दिएका थिए।
अमेरिकी सेनाका अनुसार सोमबार ओमानको तट नजिक दुर्घटनाग्रस्त भएको हेलिकोप्टरका दुई चालक दलका सदस्यलाई मंगलबार बिहान उद्धार गरिएको थियो। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका प्रवक्ता क्याप्टेन टिम हकिन्सले दिएको जानकारीअनुसार मानवविहीन ड्रोन डुंगाको सहयोगमा करिब दुई घण्टासम्म समुद्रमा रहेका दुवै पाइलटलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गरिएको थियो। उनीहरूको स्वास्थ्य अवस्था स्थिर रहेको जनाइएको छ।
अमेरिकी आक्रमणपछि इरानले पनि कडा प्रतिक्रिया दिएको छ। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत विदेशी सेनाहरूलाई क्षेत्रबाट बाहिरिन चेतावनी दिएका छन्। उनले आफ्नो देश कूटनीतिक समाधानको पक्षमा रहेको उल्लेख गर्दै आवश्यक परे अन्य माध्यमबाट पनि जवाफ दिन सक्ने बताएका छन्। उनका अभिव्यक्तिले इरान अमेरिकी कदमलाई गम्भीर सुरक्षा चुनौतीका रूपमा हेरेको संकेत गरेको छ।
यस घटनाक्रमले दुई महिनादेखि कायम रहेको युद्धविरामलाई थप जोखिममा पारेको छ। हालका दिनहरूमा होर्मुज क्षेत्र वरिपरि भएका झडपहरू तथा लेबनानमा जारी इजरायली कारबाहीका कारण क्षेत्रीय तनाव बढिरहेको छ। फेब्रुअरी २८ देखि अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु गरेपछि पश्चिम एसियाको सुरक्षा अवस्था लगातार अस्थिर बन्दै गएको छ। स्थायी राजनीतिक समाधानमा सहमति हुन नसक्दा आगामी दिनमा तनाव अझ गहिरिने र त्यसको असर विश्व अर्थतन्त्र तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा समेत पर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
