लोकसेवा तयारी विशेष: आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेट, र वर्ष २०८१/८२

१. आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को बजेट

• कुल बजेट: रु. १९ खर्ब ६४ अर्ब ११ करोड

  • चालु खर्च: रु. ११ खर्ब ८० अर्ब ९८ करोड (६०.१%)

  • पुँजीगत खर्च: रु. ४ खर्ब ७ अर्ब ८९ करोड (२०.८%)

  • वित्तीय व्यवस्थापन: रु. ३ खर्ब ७५ अर्ब २४ करोड (१९.१%)

• राजस्व लक्ष्य: रु. १३ खर्ब १५ अर्ब

• अनुदान, ऋण स्रोत:

  • वैदेशिक अनुदान: रु. ५३ अर्ब ५८ करोड

  • वैदेशिक ऋण: रु. २ खर्ब ३३ अर्ब ६६ करोड

  • आन्तरिक ऋण: रु. ३ खर्ब ६२ अर्ब

प्रमुख प्रावधानहरू:

• आर्थिक वृद्धि: ६%, मुद्रास्फीति: ५.५%

• चैते धान खेती प्रवर्द्धन, वृद्धभत्ता ७० वर्षपछि, एआई सेन्टर, जग्गा प्रमाणपत्र वितरण, उपभोक्ता अदालत विस्तार, स्टार्टअपलाई ३% कर्जा आदि।

२. प्रादेशिक आर्थिक वृद्धिदर (२०८१/८२)

• सर्वाधिक वृद्धि: गण्डकी (५.५१%)

• राष्ट्रिय औसत वृद्धि: ४.६१%

• सबैभन्दा कम: सुदूरपश्चिम (३.३२%)

• जिडिपी अनुमान: रु. ६१ खर्ब ७ अर्ब

• प्रदेशगत जिडिपी योगदान:

  • बागमती: ३६.५२% (रु. २२ खर्ब ३० अर्ब)

  • कोशी: १५.९०% (रु. ९ खर्ब ७१ अर्ब)

  • लुम्बिनी, मधेश, गण्डकी, सुदूरपश्चिम, कर्णाली…

३. मधुपर्क सम्मान २०८२

• पद्यतर्फ: कवि ज्ञान उदास

• गद्यतर्फ: कथाकार ध्रुव सापकोटा

• खुला प्रतिभा: कथाकार पद्मावती सिंह

४. गायक गणेश रसिकको निधन

• मिति: २०८२ जेठ १८

५. कामिरिता शेर्पाको ३१ औँ सगरमाथा आरोहण

• मिति: २०८२ जेठ १३ (सन् २०२५ मे २७)

• नयाँ विश्व कीर्तिमान: ३१ पटक

६. इन्टरनेसनल बुकर पुरस्कार २०२५

• विजेता: बानु मुस्ताक (भारत)

• पुस्तक: Heart Lamp (कन्नड भाषामा)

• अनुवाद: दीपा भास्थी

७. राष्ट्रिय अनुसन्धान तथा विकास परिषद् स्थापना निर्णय

• निकाय: राष्ट्रिय योजना आयोग अन्तर्गत

• मिति: २०८२ कात्तिकभित्र

• निर्णय: २०८२ जेठ ५ को मन्त्रीपरिषद् बैठक

८. नेपालमा चराको कुल प्रजाति संख्या

• कुल संख्या: ९००

• नयाँ प्रजाति: सर्ट-टेल्ड सियरवाटर (२०८२ वैशाख २०)

९. नेपाल राष्ट्र बैंकका १८ औँ गभर्नर

• व्यक्ति: डा. विश्वनाथ पौडेल

• नियुक्ति मिति: २०८२ जेठ ६

• पृष्ठभूमि: अर्थशास्त्रमा PhD (UC Berkeley), पूर्व उपाध्यक्ष – योजना आयोग

१०. बुटवल र घरपझोङबीच भगिनी सम्बन्ध

• मिति: २०८२ जेठ ८

• उद्देश्य: धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धन

११. विश्वको चौथो ठूलो अर्थतन्त्र – भारत

• सूत्र: IMF रिपोर्ट (सन् २०२५ मे)

• भारतको स्थान: ४ (GDP = $4.187 Trillion)

• जापानलाई उछिनेको

१२. नेपाल खानेपानी संस्थानको अध्यक्ष

• व्यक्ति: डा. ढुण्डीराज भट्टराई

• नियुक्ति मिति: २०८२ जेठ १२

• कार्यकाल: ३ वर्ष

१३. नेपाल – WHO कार्यकारी समिति सदस्य

• निर्वाचन: सन् २०२५ मे, जेनेभामा

• अवधि: ३ वर्ष (दक्षिणपूर्वी एशिया क्षेत्रबाट)

१४. फिने (FINE) बागमती प्रदेश कमिटी गठन

• अध्यक्ष: कृष्ण खतिवडा

• मिति: २०८२ जेठ ३

• उद्देश्य: युवालाई उद्यमशीलतामा जोड्ने

१५. उत्कृष्ट विद्युत उपभोक्ता सूची (NEA)

(कम्पनीहरू – विद्युत खपत र नियमित भुक्तानीका आधारमा):

• सर्वोत्तम स्टिल लिमिटेड

• विजयश्री स्टिल्स लिमिटेड

• गोयल इस्पात प्रालि

• आरती स्ट्रिप्स प्रालि

• प्रिमियर स्टिल प्रालि

• श्री स्टिल्स प्रालि

• होङ्सी सिमेन्ट प्रालि

• हुलास वायर… (सूची अपूर्ण छ; पूर्ण जानकारी भए पठाउनुहोस्)