पोखरा ४, चैत्र । इरानले आफ्नो दक्षिण–पश्चिम क्षेत्रमा अवस्थित बुशेहर परमाणु ऊर्जा संयन्त्रमा एक प्रोजेक्टाइल खसेको जानकारी अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सीलाई दिएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ अन्तर्गत परमाणु गतिविधिको निगरानी गर्ने International Atomic Energy Agency (आईएईए) ले मंगलबार साँझ उक्त घटना भएको पुष्टि गर्दै हालसम्म संयन्त्रमा कुनै क्षति वा कर्मचारी घाइते भएको विवरण प्राप्त नभएको जनाएको छ। यस घटनाले क्षेत्रीय तनावबीच परमाणु सुरक्षाको विषयलाई पुनः गम्भीर बनाएको छ।
आईएईएका महानिर्देशक Rafael Grossi ले यस घटनापछि सम्बन्धित सबै पक्षलाई संयमता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। उनले कुनै पनि प्रकारको परमाणु दुर्घटनाले व्यापक मानवीय क्षति तथा गम्भीर वातावरणीय संकट निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। ग्रोसीले विशेषगरी जारी द्वन्द्वको अवस्थाबीच सैन्य गतिविधि नियन्त्रणमा राख्नुपर्ने र संवेदनशील पूर्वाधारहरूलाई लक्षित नगर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
इरानको बुशेहर परमाणु ऊर्जा केन्द्र देशको एक मात्र सञ्चालनमा रहेको रिएक्टर हो, जसलाई सन् २०११ मा राष्ट्रिय विद्युत् सञ्जालमा जोडिएको थियो। ऊर्जा उत्पादनका लागि महत्वपूर्ण मानिने यस संयन्त्रमा भएको घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यान खिचेको छ। इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रम पूर्ण रूपमा शान्तिपूर्ण र ऊर्जा प्रयोजनका लागि मात्र भएको दाबी गर्दै आएको छ, तर अमेरिका र इजरायलले त्यसमा सन्देह गर्दै आएका छन्।
सन् २०१८ देखि अमेरिकाले इरानमाथि कडा आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ। यसबीच इरान, अमेरिका र इजरायलबीचको तनाव समय–समयमा चर्किँदै आएको छ। पछिल्लो घटनाक्रमले मध्यपूर्व क्षेत्रमा सुरक्षा अवस्था झनै जटिल बनेको देखिन्छ। विशेषगरी संवेदनशील परमाणु संरचनामा हुने कुनै पनि आक्रमणले दीर्घकालीन असर पार्न सक्ने भएकाले विश्वव्यापी चिन्ता बढेको छ।
यसैबीच इरानले स्ट्रेट अफ होर्मुजजस्ता महत्वपूर्ण समुद्री मार्गमा अवरोध सिर्जना गर्दा विश्वभर इन्धन आपूर्तिमा असर परेको बताइएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यदि यो द्वन्द्व थप चर्कियो भने यसले केवल क्षेत्रीय मात्र होइन, विश्वव्यापी सुरक्षामा समेत गम्भीर प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले संयमता र कूटनीतिक समाधानमा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ।
