पोखरा २५, फागुन । निर्वाचन आयोगले सोमबार बिहानसम्म समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ खसेको कुल मतमध्ये झण्डै तीन चौथाइ मतको गणना सम्पन्न गरेको छ। आयोगले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार करिब ७५ लाख ४० हजार मतगणना सम्पन्न भइसकेको छ, जसले आगामी संसदको स्वरूप र दलहरूको शक्ति सन्तुलनको प्रारम्भिक चित्र स्पष्ट पारेको छ। हालसम्मको नतिजा अनुसार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा), नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का साथै नयाँ उदय भएको श्रम संस्कृति पार्टीले तीन प्रतिशतको थ्रेसहोल्ड कटाएका छन्। यद्यपि, राप्रपा र श्रम संस्कृति पार्टीको स्थिति अझै पनि जोखिममुक्त भने देखिएको छैन। गणना गर्न बाँकी रहेको करिब २५ लाख मतमा यी दलहरूको अहिलेको मत अनुपात कायम रहने वा घट्ने भन्ने विषयले उनीहरूको संसदीय उपस्थितिको भविष्य निर्धारण गर्नेछ। यदि बाँकी मतमा अनुपात घटेर तीन प्रतिशतभन्दा कम भएमा यी दलहरूले समानुपातिकतर्फ कुनै पनि सिट दाबी गर्न पाउने छैनन्।
हालसम्मको गणनामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले ३५ लाख ५७ हजार मत प्राप्त गर्दै आफ्नो अपराजित अग्रतालाई निरन्तरता दिएको छ। यो कुल सदर मतको करिब साढे ४८ प्रतिशत हिस्सा हो। सुरुवाती चरणको तुलनामा रास्वपाको मत अनुपातमा केही गिरावट आए पनि उसले समानुपातिकतर्फ ५८ सिट पाउने प्रक्षेपण गरिएको छ। रास्वपाको यो अभूतपूर्व उदयले परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरूलाई निकै पछाडि छाडिदिएको छ। दोस्रो स्थानमा रहेको नेपाली कांग्रेसले हालसम्म १२ लाख ३३ हजार मत प्राप्त गरेको छ, जुन करिब साढे १६ प्रतिशत हुन आउँछ। यस आधारमा कांग्रेसले समानुपातिकतर्फ २० सिट सुरक्षित गर्ने देखिएको छ। निर्वाचन परिणामले कांग्रेसको परम्परागत पकड क्षेत्रमा समेत रास्वपाको प्रभाव बलियो देखिएको सङ्केत गरेको छ।
यसैगरी, नेकपा एमालेले १० लाख ४३ हजार मत प्राप्त गर्दै तेस्रो स्थान ओगटेको छ। कुल मतको करिब १४ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको एमालेले १६ सिट पाउने सम्भावना छ। अर्कोतर्फ, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीले ५ लाख ३५ हजार मत प्राप्त गरेको छ, जुन करिब सात प्रतिशत हुन आउँछ। यस मतभारका आधारमा नेकपाले ८ सिट पाउने देखिन्छ। थ्रेसहोल्डको सीमा रेखाको नजिक रहेका राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले २ लाख ५७ हजार र श्रम संस्कृति पार्टीले २ लाख ३९ हजार मत प्राप्त गरेका छन्। राप्रपाले हालसम्म साढे ३ प्रतिशतभन्दा केही कम र श्रम संस्कृति पार्टीले तीन प्रतिशतभन्दा केही बढी मत पाएका छन्। यी दुवै दलले समान ४-४ सिट पाउने प्रक्षेपण गरिए पनि बाँकी रहेको २५ लाख मतको प्रकृतिले उनीहरूको भाग्यको फैसला गर्नेछ।
निर्वाचन आयोगको प्रक्षेपण अनुसार खसेको र सदर मतको अनुपातलाई हेर्दा अन्तिम गणनासम्म पुग्दा करिब ३ लाख १६ हजार मत पाउने दल मात्र समानुपातिक सूचीका लागि योग्य हुने अर्थात् सिट पाउन सफल हुने देखिन्छ। राप्रपा र श्रम संस्कृति पार्टी बाहेकका अन्य ठूला चार दलले यो सीमा अहिले नै कटाइसकेका छन्, जसका कारण उनीहरूका लागि सिट सङ्ख्यामा केही थपघट भए पनि वैधानिकतामा कुनै सङ्कट रहने छैन। तर राप्रपा र श्रम संस्कृति पार्टीका लागि भने अबको प्रत्येक मतको गणना निकै निर्णायक हुनेछ। बाँकी रहेको मत गणनामा अपेक्षित अनुपात कायम नभएमा राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउने र संसदमा उपस्थित हुने उनीहरूको सपना अधुरै रहन सक्छ। सोमबार बिहानसम्मको यो नतिजाले नेपाली मतदाताको मनोविज्ञान परिवर्तनशील रहेको र नयाँ शक्तिहरूप्रति आकर्षण बढेको पुष्टि गरेको छ।
