पोखरा २५, फागुन । अमेरिकी गुप्तचर निकाय सीआईएले इरानको वर्तमान इस्लामिक शासनविरुद्ध जनविद्रोह भड्काउने उद्देश्यले कुर्दिस लडाकुहरूलाई हतियार र सैन्य सहयोग उपलब्ध गराउने तयारी गरिरहेको सनसनीपूर्ण खुलासा भएको छ । सीएनएनले सार्वजनिक गरेको एक विशेष रिपोर्टअनुसार, राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले इरानी विपक्षी समूह र इराकको स्वायत्त कुर्दिस्तान क्षेत्रका नेताहरूसँग सैन्य सहकार्यका लागि सक्रिय छलफल अगाडि बढाएको छ । इराक र इरानको सीमा क्षेत्रमा सक्रिय हजारौँ इरानी कुर्दिस सशस्त्र लडाकुहरूलाई परिचालन गरेर इरानभित्र अस्थिरता पैदा गर्ने र त्यहाँको सैन्य बललाई विद्रोहका लागि उक्साउने यो योजनाको मुख्य लक्ष्य रहेको दाबी गरिएको छ । युद्धको बादल मडारिरहेको यस घडीमा धेरै कुर्दिस समूहहरूले सार्वजनिक विज्ञप्ति जारी गर्दै इरानी सैन्य बललाई आफ्नो शासनविरुद्ध उभिन आह्वान गरिसकेका छन्, जसले मध्यपूर्वको सुरक्षा समीकरणमा नयाँ तरङ्ग पैदा गरेको छ ।
यो रणनीतिक योजनाअनुसार सीआईएले इरानी कुर्दिस सशस्त्र समूहहरूलाई दिँदै आएको गोप्य सहयोग युद्ध सुरु हुनुभन्दा केही महिना अघिदेखि नै प्रारम्भ भएको स्रोतले जनाएको छ । हालै राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘डेमोक्र्याटिक पार्टी अफ इरानी कुर्दिस्तान’ (केडीपीआई) का अध्यक्ष मुस्तफा हिज्रीसँग प्रत्यक्ष कुराकानी गरेको समाचारले यस योजनालाई थप पुष्टि गरेको छ । केडीपीआई त्यही समूह हो जसमाथि इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले दर्जनौँ ड्रोनमार्फत निरन्तर आक्रमण गर्दै आएको छ । आगामी केही दिनभित्रै पश्चिमी इरानको भूभागमा हुने स्थलगत सैन्य कारबाहीमा यी कुर्दिस विपक्षी शक्तिहरूले प्रत्यक्ष सहभागिता जनाउने अपेक्षा गरिएको छ । लडाकुहरूले यस अभियानमा अमेरिका र इजरायलको पूर्ण प्राविधिक र सामरिक सहयोग रहने विश्वास व्यक्त गरेका छन्, जसलाई उनीहरूले दशकौँदेखिको दमनकारी शासन परिवर्तन गर्ने सुनौलो अवसरका रूपमा लिएका छन् ।
यसैबीच, राष्ट्रपति ट्रम्पले इराकका कुर्दिस नेताहरूसँग पनि टेलिफोन संवाद गर्दै इरानमा जारी अमेरिकी सैन्य कारबाही र भावी सहकार्यबारे छलफल गरेको एक्सियोसले जनाएको छ । इरानी कुर्दिस समूहहरूलाई हतियार उपलब्ध गराउन इराकका कुर्दहरूको समर्थन अनिवार्य मानिन्छ, किनकि हतियार ओसारपसार र आक्रमणको आधार इलाकाका रूपमा इराकी कुर्दिस्तानको प्रयोग अपरिहार्य छ । यद्यपि, कुर्दिस्तान क्षेत्रीय सरकारका अधिकारीहरूले यस कदमलाई अत्यन्तै खतरनाक भन्दै आफ्नो सुरक्षा चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । उनीहरूले अमेरिकासँग प्रतिवाद गर्न नसक्ने विवशता प्रकट गर्दै इरानी प्रत्याक्रमणको भयमा रहेको बताएका छन् । यो योजनाको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको कुर्दिस सशस्त्र बलले इरानी सुरक्षा फौजसँग भिडन्त गरी उनीहरूलाई अल्झाइराख्नु हो, ताकि सहरमा रहेका निशस्त्र नागरिकहरूले सुरक्षित रूपमा बाहिर निस्केर प्रदर्शन गर्न सकून् र अघिल्लो वर्षको जस्तो नरसंहार भोग्नु नपरोस् ।
अमेरिका र इजरायलको यो संयुक्त रणनीतिको अर्को पाटो भनेको इरानको उत्तरी भूभागमा कुर्दिस नियन्त्रण कायम गरी इजरायलका लागि एउटा ‘बफर जोन’ (मध्यवर्ती क्षेत्र) तयार गर्नु हो । यसले इरानी शासनको सैन्य संसाधनलाई कमजोर बनाउने र क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा व्यापक फेरबदल ल्याउने अमेरिकी अधिकारीहरूको बुझाइ छ । तर, इराकका राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार कासिम अल-आराजीले भने इराकले आफ्नो भूमिबाट इरानविरुद्ध कुनै पनि आतंकवादी गतिविधि सञ्चालन गर्न अनुमति नदिने चेतावनी दिएका छन् । उनले सीमा क्षेत्रमा थप पेसमर्गा सुरक्षा बल तैनाथ गरिएको जानकारी दिँदै इराकको सार्वभौमसत्ता रक्षा गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । यसैगरी, अमेरिकी रक्षा सचिव पिट हेगसेथले कुर्दहरूलाई हतियार दिने विषयमा प्रत्यक्ष टिप्पणी नगरे पनि अन्य निकायका गतिविधिबारे सचेत रहेको बताएर यसमा रहस्य कायम राखेका छन् ।
पूर्व पेन्टागन अधिकारी एलेक्स प्लिट्सासका अनुसार अमेरिकाले आफ्ना ऐतिहासिक सहयोगी कुर्दहरूलाई प्रयोग गरेर इरानको सत्ता परिवर्तन गर्ने प्रक्रियालाई तीव्रता दिन खोजेको स्पष्ट देखिन्छ । उनका अनुसार निशस्त्र इरानी जनतालाई सत्ता कब्जा गर्न हतियारधारी शक्तिको सहयोग अनिवार्य छ । तर, यसका जोखिमहरू पनि उत्तिकै छन् । पूर्व विदेश मन्त्रालयकी अधिकारी जेन ग्याभिटोले जवाफदेहिता नभएका सशस्त्र मिलिसियाहरूलाई सशक्त बनाउँदा इराकको सार्वभौमसत्ता कमजोर हुने र भविष्यमा अनपेक्षित परिस्थिति निम्तिनेमा चिन्ता व्यक्त गरेकी छन् । इजरायली सेनाले पनि इरान र इराकको सीमा नजिकका चौकीहरूमा आक्रमण तीव्र पार्दै कुर्दिस सेनाको प्रवेशका लागि बाटो खोल्ने काम गरिरहेको छ । विभाजित विचारधारा र आपसी तनावका बीच कुर्दिस समूहहरूले ट्रम्प प्रशासनबाट ठोस राजनीतिक प्रतिबद्धताको खोजी गरिरहेका छन्, किनकि विगतमा अमेरिकाले उनीहरूलाई अप्ठ्यारो समयमा एक्लै छाडिदिएको तितो अनुभव अझै ताजा छ ।
