पोखरा ११, पौष। काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख बालेन शाहले पछिल्लो समय राजनीतिक भेटघाटलाई तीव्र बनाएसँगै नेपाली राजनीतिमा नयाँ ध्रुवीकरणको संकेत देखिएको छ। जेनजी (Gen Z) आन्दोलनपछि केही समय मौन रहेका शाहले हालै थुनामुक्त भएका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेसँग झन्डै ६ घण्टा लामो संवाद गरेपछि राजनीतिक सरगर्मी बढेको हो। बुधबार र बिहीबार उनले विभिन्न जेनजी समूहका अगुवा, वैकल्पिक राजनीतिमा सक्रिय युवाहरू र राजनीतिक दलका नेताहरूसँग शृङ्खलाबद्ध छलफल गरेका छन्। ललितपुरको ज्वागलमा भएको भेटवार्तामा रास्वपा सभापति लामिछाने, पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई र अन्य राजनीतिक व्यक्तित्वहरूको उपस्थिति थियो। यी भेटहरूले बालेन अब महानगरको सीमाभन्दा बाहिर निस्केर राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ शक्ति निर्माण गर्न अग्रसर भएको प्रष्ट पारेका छन्।
भेटघाटका क्रममा बालेनले आफू राजनीतिमा सक्रिय हुने सोचका साथ अगाडि बढेको बताउँदै नयाँ पार्टी बनाउने वा रास्वपासँग सहकार्य गर्ने भन्ने विषयमा सरोकारवालाहरूसँग राय मागेका थिए। उनले रास्वपा सभापति लामिछाने र उज्यालो नेपाल पार्टीका कुलमान घिसिङसँग पनि शक्ति बाँडफाँड र सहकार्यका मोडलहरूमा संवाद गरिरहेको बुझिएको छ। आगामी २१ फागुनका लागि घोषित निर्वाचनको दबाब बढिरहेका बेला बालेनको यो सक्रियतालाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनले नेपाली राजनीतिमा पुस्तान्तरण र भ्रष्टाचार विरुद्धको एउटा बलियो लहर सिर्जना गरेको थियो। सोही आन्दोलनको आवेगलाई संस्थागत गर्दै पुराना दलहरूको ‘म्युजिकल चेयर’ खेललाई अन्त्य गर्ने उद्देश्यका साथ बालेनले यो अग्रसरता लिएका हुन्।
नेपालमा विगत एक दशकदेखि वैकल्पिक राजनीतिको बहस चले पनि ती प्रयासहरू आन्तरिक द्वन्द्व वा पुरानो शक्तिसँगको टकरावका कारण कमजोर बन्दै आएका थिए। तर अहिले बालेनको जनआक्रोशको वैधता, रविको संगठन र कुलमान घिसिङको छवि एक ठाउँमा आउँदा परम्परागत दलहरूका सामु बलियो चुनौती खडा हुने देखिन्छ। यद्यपि, यो नयाँ ध्रुवीकरणका अगाडि थुप्रै चुनौतीहरू पनि छन्। बालेनसँग जनलहर भए पनि देशव्यापी दलीय संरचनाको अभाव छ। साथै, प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रणाली जस्ता मुद्दामा उनीहरूको वैचारिक स्पष्टता अझै बाँकी रहेको देखिन्छ। पछिल्लो समय बालेनले संसदीय प्रणालीमै रहेर सुधार गर्न सकिने संकेत समेत गरेका छन्। राजनीतिशास्त्रीहरूका अनुसार यो एकता केवल चुनावी गणितमा मात्र सीमित नभई एउटा स्पष्ट रोडम्याप र राजनीतिक संस्कार परिवर्तनमा केन्द्रित हुनुपर्नेछ। बालेनको यो महत्त्वाकांक्षाले सिंहदरबारको नेतृत्व गर्ने दिशामा कस्तो मोड लिन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा उनले लिने निर्णयहरूले तय गर्नेछन्।
